Er is de laatste tijd, en steeds meer, veel te doen over het zenuwstelsel. Je leest er vanalles over op social media. Vanuit trauma wordt er veel gesproken over het zenuwstelsel.
Maar wat betekent het zenuwstelsel nou eigenlijk voor ons en onze gezondheid? En waarom zou je jouw zenuwstelsel dan willen kunnen reguleren? En wat IS reguleren eigenlijk?
Standje overleven
De manier waarop we de laatste jaren leven, brengt een gigantische hoeveelheid prikkels met zich mee. Prikkels die we in de oertijd niet hadden. We waren in gevaar als er een roofdier was, we gingen op standje overleven door te vechten of te vluchten, en we waren weer veilig. Dat zenuwstelsel zorgde voor de schakeling naar standje overleven, en het zenuwstelsel schakelde daarna ook weer terug naar ontspanning en een rustig gevoel.
Tegenwoordig zijn er duizenden meer prikkels dan toen. En nu hoor ik je denken, ja dat is ook enorm lang geleden, zijn we als mens inmiddels niet geëvolueerd?
Ja dat zijn we zeker, maar uit onderzoek is gebleken dat het zo’n 10.000 jaar duurt, voordat ons lichaam mee evolueert. Lang verhaal kort: ons lijf gaat niet meer bijgesteld worden tijdens onze jaren hier op aarde.
Tussen staten schakelen
Wat betekent dit: dat ons zenuwstelsel overprikkelt is en veel sneller alarm kan slaan dan ooit in de oertijd. Ons zenuwstelsel brengt ons, door de gehaaste manier van leven, veel sneller in overlevingsmodus. In stress stand. De AAN stand: met hoge hartslag, snelle en oppervlakkige ademhaling, spierspanning, adrenaline etc. Op zich is dat niet verkeerd. Als we maar net zo makkelijk en dus ook vaak, weer terugschakelen naar de ontspanningsmodus.
Maar het punt is: dat doen we niet. Niet genoeg. Of beter gezegd: ons lichaam, ons zenuwstelsel doet dat niet vaak genoeg meer. Soms heeft het zo lang en zo vaak in die actie stand gestaan, dat die stand ‘het nieuwe normaal’ is geworden.
Het belang van de parasympatische staat
Maar alleen wanneer we in de ‘ontspanningsmodus’ zitten met ons zenuwstelsel, de parasympatische staat, kunnen we echte ontspanning voelen. Alleen dan kunnen we voedsel goed verteren. Alleen dan komt ons lichaam tot rust. Alleen dan kunnen we ons verbinden met anderen en zijn we in staat tot sociaal gedrag. En alleen dan werkt ons IMMUUNSYSTEEM optimaal.
En daar ligt dus de crux voor wat betreft je gezondheid. Als je lang in de stress stand verkeert, dus als je zenuwstelsel lang in sympathische staat is, werkt je immuunsysteem al die tijd niet optimaal. Adrenaline en cortisol huizen zich in je lichaam en worden niet (voldoende) afgebroken omdat je lichaam geen rust krijgt.
Ontdekken wat jou helpt naar die ontspanningsmodus
DUS: je wil je lichaam helpen makkelijker naar en vaker in de parasympatische staat te zijn. En dit wordt reguleren genoemd. Jezelf helpen naar de ontspanningsmodus.
Niet door te doen waarvan gezegd wordt dat het ontspanning geeft. Sommige mensen ontspannen juist helemaal niet van een sauna, een goed boek of meditatie. Nee, je wilt leren wat er voor JOUW zenuwstelsel werkt en wat helpt om jou te laten ontspannen. Want dat is per persoon heel verschillend.
Je zult dus moeten gaan verkennen en uitproberen. En je lichaam opmerken, zodat je voelt welk effect wat heeft. En daardoor ga je voelen wat jou helpt te ontspannen. Daardoor weet je wat je kunt doen wanneer je in een sympathische (actie) staat bent en de adrenaline door je lichaam suist.
Levensbelang
Door jezelf naar ontspanning te brengen, schakelt je immuunsysteem, word je voedsel goed verteert, kun je afvalstoffen afvoeren, haal je dieper adem wat er o.a. voor zorgt dat de zuurstof op celniveau komt en wordt omgezet naar energie. En dat zorgt er dan weer voor dat je ook daadwerkelijk meer energie ervaart.
En zo kan ik nog wel even doorgaan. Het is dus van levensbelang, dat je zenuwstelsel kan schakelen tussen de ‘aan’ en de ‘uit’ stand. En als dat niet (meer) lukt, wordt het hoog tijd voor zelfregulatie!
Daarom dus. 💜